چکیده مباحث جلسه عمومی پژوهشگری معارف انقلاب اسلامی

نشست تربیت پژوهشگر (دوره نهم) 
استاد: دکتر یعقوب توکلی
تاریخ:27/01/1404
در آغاز جلسه استاد محترم به بیان تاریخچه امپراطوری رم و مقایسه آن با نوع عملکرد ایرانیان باستان پرداختند. ایشان بیان داشتند: رمی به‌محض تصرف در هر منطقه‌ای به تأسیس آثار و ابنیه مختلف متناسب بافرهنگ و آداب‌ورسوم اقدام کرده و از این طریق فرهنگ خود را در مناطق مختلف گسترش می‌دادند. در نقطه مقابل ایرانیان قرار داشتند که هرگاه منطقه‌ای را تصرف می‌کردند هیچ‌گونه توجهی به تصرف فرهنگی و اجتماعی آن جوامع نداشته و تنها به مسائل اقتصادی و اخذ خراج از فرمانروایان گمارده شده در آن بلاد بسنده می‌کردند و همین امر موجب ضعف ایران در ترویج فرهنگ ایرانی در مناطق مختلف بود.
ایشان در بخش دیگری از سخنان خود به پیامدهای رنسانس در جهان پرداخته و فرمودند: پس از دوره رنسانس جنگ‌های غارتی در میان کشورهای غربی و همچنین سراسر دنیا مرسوم و متداول گشت؛ درحالی‌که قبل از آن اگرچه جنگ‌های بسیاری از جمله جنگ‌های صلیبی رخ داد؛ اما هیچ‌کدام از این جنگ‌ها ویژگی غارتگری و چپاول مناطق مختلف و سرزمین‌ها را نداشت.
ایشان در خصوص تاریخچه استعمار بیان داشتند: اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها نیمه غربی و شرقی چهان را میان خود تقسیم کردند. اسپانیایی‌ها به سراغ استعمار نیمه غربی و پرتغالی‌ها به سراغ استعمار نیمه شرقی رفته و سرزمین‌ها را غارت نمودند. این سر آغازی بر استعمار بود که توسط این دو کشور شکل گرفت. ایران نیز در این زمان دوره پسا مغول را تجربه کرده و تا 300 سال به شکل ملوک الطوائفی اداره می‌شد تا اینکه صفویان روی کار آمدند. در واقع صفویان زنده کننده هویت ملی و مذهبی بودند و برخلاف آنچه که در تاریخ نوشته شده که عمدتا با نگاه سنی-عثمانی است صفویان یکی از بهترین حاکمان ایران بوده اند.
بخش پایانی سخنان استاد به استعمار در تاریخ‌نویسی و تدوین کتب علمی پرداخته شد. ایشان با تأکید بر اینکه امروزه بخشی از تاریخ‌نویسی ما حتی تدوین کتب آموزشی مدارس به دست استعمارگران افتاده بیان فرمودند: متأسفانه رخنه تحلیل‌ها و توصیفات دشمن امروزه در کتب ما و حتی کتب درسی فرزندان ما موج می‌زند که یکی از نمونه‌های آن کتاب کمدی الهی است که بی‌شرمانه‌ترین توهین‌ها را نسبت به بزرگان دین اسلام در خود جای‌داده و امروزه در کتب درسی ما را دارای جایگاه بوده و به فرزندان ما معرفی می‌شود. استاد محترم در پایان فرمودند: امروز جدی‌ترین بحث‌هایی که در اروپا و آمریکا مطرح است بحث تغییر مذهب در ایران است و مطالعات عمیق و دقیقی در این حوزه صورت‌گرفته است؛ لکن در نقطه مقابل مطالعات هدفمندی صورت نگرفته و حتّی سیاست‌مداران ما در این حوزه مطالعه هدفمندی ندارند و همین موضع باعث شده است تا آسیب جدی از ناحیه دشمن به ما وارد آید.